COGEM anticipeert op toekomstige ontwikkelingen

Onderzoek

In 2013 zijn er in opdracht van de COGEM vier onderzoeksrapporten verschenen. Drie van deze rapporten zijn gericht op de verdere versterking en onderbouwing van de milieurisicoanalyse van genetisch gemodificeerde (gg-)gewassen. Het vierde rapport betreft de inperking van werkzaamheden met gg-geleedpotigen.

In Europa bestaat uitgebreide regelgeving voor de toelating gg-gewassen. Deze gewassen worden beoordeeld op veiligheid voor mens en milieu. Naast directe veiligheidsrisico’s kunnen er ook andere effecten optreden ten gevolge van de introductie van gg-gewassen. In het rapport Inventory of possible crop cultivation changes as a result of the introduction of GM crops in the maritime zone of the EU is een inventarisatie gemaakt van veranderingen in teeltmanagement die mogelijk te verwachten zijn bij de introductie van gg-gewassen in Nederland en Europa. Uit het onderzoek blijkt dat de teelt van gg-variëteiten van mais, suikerbiet en aardappelen in de VS heeft geleid tot veranderingen in onder andere grondbewerking, herbicidengebruik en insecticidengebruik. Hoewel deze veranderingen vanwege de verschillen in teeltsystemen niet één op één te extrapoleren zijn naar Europese landen, geven zij volgens de COGEM een eerste indicatie dat er ook veranderingen in teeltmanagement zullen optreden indien gg-gewassen in Europa worden geïntroduceerd.

Naast mogelijke veranderingen in teeltmanagement is de analyse van mogelijke effecten op het bodemleven een onderdeel van de risicobeoordeling bij de toelating van gg-gewassen. Het in kaart brengen van deze effecten is echter geen eenvoudige zaak, omdat de instrumenten hiervoor lange tijd ontbraken. In het rapport Inventory and guidelines for studies on the interactions of the soil microbiota with genetically modified plants is een overzicht gemaakt van de huidige beschikbare technieken en methoden om de samenstelling en variatie van de bodemmicroflora te bepalen en is geanalyseerd of, en hoe, deze bij de risicobeoordeling van gg-gewassen ingezet kunnen worden. Naar aanleiding van de bevindingen in het rapport signaleert de COGEM dat er op dit moment geen aanleiding is om de grondslagen van de huidige risicobeoordeling te herzien. Ook is het op dit moment niet mogelijk een uniforme richtlijn op te stellen voor de risicobeoordeling van gg-gewassen op de bodemmicroflora. Gezien de verscheidenheid aan mogelijke toekomstige gg-gewassen en ingebrachte eigenschappen, en het nog beperkte inzicht in de variatie in bodem microbiële gemeenschappen, blijft de huidige casusgewijze benadering noodzakelijk.

In het rapport getiteld ‘The contribution of metabolomics research to the environmental risk assessment of genetically modified plants’ is onderzocht of metabolomics als technologie en analysemodel de milieurisicoanalyse van gg-gewassen kan versterken of uitbreiden. Metabolomics behelst het onderzoek naar kleine moleculen (metabolieten) in planten, dieren of micro-organismen. Bepaalde eigenschappen van planten hangen direct samen met de aan- of afwezigheid van specifieke combinaties van metabolieten. Op basis van de resultaten van het onderzoek signaleert de COGEM dat er nog geen metabolieten geïdentificeerd zijn die gekoppeld zijn aan bepaalde risico-eigenschappen terwijl dit essentieel is voor de milieurisicoanalyse. Verder biedt het vergelijken van metabolietprofielen op dit moment nog onvoldoende inzicht in de mogelijke milieurisico’s van gg-planten. De COGEM is daarom van mening dat metabolomics op dit moment nog weinig toegevoegde waarde heeft voor de milieurisicoanalyse van gg-gewassen.

Het onderzoek met gg-geleedporigen, zoals insecten, neemt de laatste jaren toe. Bij werkzaamheden met gg-geleedpotigen gaat men op dit moment uit van de inperkingsmaatregelen zoals die gelden voor een D-I gesloten dierverblijf. Deze inperkingsmaatregelen zijn echter gericht op grotere dieren (zoals muizen) en zijn niet geschikt om ontsnapping van gg-geleedpotigen te voorkomen. Deze organismen zijn vaak erg klein, hebben een grote variatie aan eigenschappen en verschillen erg in hun gedrag. Het rapport Options for Containment of Genetically Modified Mobile Arthropods geeft een overzicht van de relevante eigenschappen van verschillende groepen geleedpotigen en van de inperkingsniveaus die (inter)nationaal worden gebruikt. Daarnaast biedt het handvatten voor het vormgeven van inperkingsfaciliteiten en werkprotocollen voor werkzaamheden met gg-geleedpotigen. In het rapport worden voor een aantal groepen geleedpotigen mogelijke inperkingsmaatregelen beschreven.

De inhoud en conclusies van door de COGEM opgedragen onderzoeksrapporten zijn voor rekening van de uitvoerders. De COGEM gebruikt de resultaten van het onderzoek om haar eigen conclusies te trekken en de resultaten kunnen in adviezen en signaleringen verwerkt worden.

Alle onderzoeksrapporten en de conclusies die de COGEM verbindt aan de verkregen resultaten zijn te downloaden van onze website http://www.cogem.net.